Hiển thị các bài đăng có nhãn phong-benh-da-day. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn phong-benh-da-day. Hiển thị tất cả bài đăng
Cây thuốc quý chữa bệnh đau viêm dạ dày
Tình cờ có lần đến nhà anh bạn là cán bộ xã Hòa Nhơn, Hòa Vang, tôi thấy một cây lạ mọc um tùm bên giếng nước. Chủ nhà cho biết đây là “vị cứu tinh” chữa bệnh đau viêm dạ dày (do uống nhiều rượu) trong những năm dạy học ở miền núi Tây Giang, nên “cây thuốc của đồng bào dân tộc đã theo thầy giáo về xuôi”. Chỉ cần rửa sạch và nhai sống vài ba lá tươi với một hạt muối là cắt cơn đau liền.
Một lần khác, tại một buổi tiệc cuối năm, tôi gặp cậu em ruột của ông anh cột chèo với tôi, cho biết anh bị viêm loét dạ dày, bệnh viện xét nghiệm nhiều lần, xác định là do vi khuẩn Helicobacter Pylory, nhưng “uống thuốc mấy năm trời tốn hàng đống tiền” vẫn không khỏi, sau nhờ ông bố vợ đi buôn ở miền núi đem về một cây thuốc của đồng bào dân tộc (tôi được cho xem mẫu đúng là cây thuốc nói ở trên), chỉ cần lấy vài lá tươi rửa sạch ăn với chút muối, dùng một thời gian, thế là khỏi hẳn. Kinh nghiệm này đã được một cán bộ ở Chi cục Thuế Hòa Vang có mặt trong buổi tiệc xác nhận là đúng và cho biết đã mách miệng nhiều người dùng, phần lớn bệnh nhân đều khỏi bệnh.
Rất may, trong đợt đi tìm thuốc nam vào đầu năm 2011, khi đến Thoại Nam Phật đường ở Duy Xuyên, tôi gặp lại cây này trong vườn chùa đang trổ hoa. Một cô ở chùa cho biết nhờ cây này mà có người em đau dạ dày và đại tràng triền miên, chữa đông tây nam bắc đủ thứ không khỏi, nay đã đỡ hẳn mấy năm nay. Hỏi cách dùng, ngoài việc ăn sống còn có thể sắc lá khô thay nước chè uống hằng ngày.
Tấm ảnh cây thuốc đang ra hoa đã thành “căn cước” để tôi kết luận chính xác là cây Sanchezia speciosa mà thầy Chi đã nghi ngờ. Và đúng như thầy Chi nói, chúng tôi tra cứu trên mạng tiếng Anh, tiếng Hoa đều thấy cây này trong danh mục cây cảnh, nhưng chưa thấy ở đâu nói đến làm thuốc.
Tình cờ khi đang viết dở bài này, một thạc sĩ ở Trường Đại học Kỹ thuật Y dược Đà Nẵng, đến nhà tôi cho biết từng được một người mách và cho cây thuốc về trồng lấy lá ăn sống chữa hết chứng viêm đại tràng mạn tính. Tôi liền lấy ảnh cây Xăng-sê cho xem và được vị giảng viên vốn là bác sĩ ngoại khoa nhưng rất đam mê thuốc nam này xác định đúng cây thuốc đã dùng.
Thiết nghĩ, rất có thể cây Xăng-sê là cây thuốc mới chữa bệnh đường ruột khá hiệu quả, mong các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu kết luận về tính năng chữa bệnh của cây này để bổ sung kho tàng tri thức về cây thuốc của loài người.
Bí quyết phòng ngừa và điều trị bệnh viêm dạ dày
Thống kê cho thấy số lượng bệnh nhân bị đau dạ dày ngày càng gia tăng. Đau dạ dày hay nói chính xác là viêm dạ dày, loét dạ dày, viêm loét dạ dày hành tá tràng,… còn được coi là căn bệnh của xã hội hiện đại. Ăn nhanh, ăn vội vàng, nhai không kỹ là một trong những nguyên nhân gây bệnh dạ dày. Ngoài ra việc thường xuyên phải đối mặt với căng thẳng, ăn uống không đúng giờ, ăn đồ ăn nhanh được chế biến sẵn, sử dụng thuốc kháng sinh cũng là nguyên nhân gây bệnh dạ dày. Bệnh đau dạ dày có thể xuất hiện ở bất kì lứa tuổi nào, trẻ em từ 1 tuổi trở lên cho đến những cụ già ngoài 90 tuổi cũng có thể mắc bệnh dạ dày.
Tục ngữ có câu: “vị bệnh sinh bách bệnh” từ một bệnh nếu không được điều trị khỏi hẳn, cứ để dai dẳng kéo dài có thể sinh ra nhiều bệnh khác. Để điều trị bệnh một cách hiệu quả cần xác định nguyên nhân gây bệnh dạ dày.
Nguyên nhân:
- Nguyên nhân chủ yếu gây bệnh dạ dày là do tăng chế tiết axit làm hư hại niêm mạc dạ dày, khiến niêm mạc dạ dày bị viêm loét.
- Sử dụng các loại kháng sinh như: aspirin, hoặc sử dụng một số loại kháng sinh để điều trị các bệnh về đau lưng, xương khớp cũng là nguyên nhân gây bệnh dạ dày.
- Năm 1982 các nhà khoa học đã tìm ra thêm một nguyên nhân gây viêm loét dạ dày do vi khuẩn Hp.
Dấu hiệu nhận biết bệnh dạ dày
Sau bữa ăn thường thấy xuất hiện tình trạng rối loạn tiêu hóa, đau lâm râm ở vùng trên rốn có thể là nguyên nhân của bệnh dạ dày. Nếu dấu hiệu đau bụng xuất hiện khoảng 1 giờ sau khi ăn thì là dấu hiệu của viêm loét dạ dày. Trường hợp đau bụng xuất hiện khoảng 3 giờ sau ăn thì là dấu hiệu của viêm loét hành tá tràng.
Tuy nhiên khi thấy xuất hiện những dấu hiệu trên người bệnh không nên tự ý mua thuốc về sử dụng mà nên đến các cơ sở y tế uy tín để khám, kiểm tra và nội soi. Thông qua kết quả nội soi bác sĩ mới có thể kết luận một cách chính xác bệnh nhân có bị viêm loét dạ dày hay không. Tuy nhiên người bệnh cũng không nên nội soi quá nhiều lần vì nó có thể gây xước niêm mạc dạ dày.
Biến chứng bệnh dạ dày
Đối với bệnh dạ dày có rất nhiều loại thuốc điều trị hiệu quả, tuy nhiên thời gian điều trị đòi hỏi phải kiên trì. Người bệnh cần uống thuốc theo liệu trình của bác sĩ, tránh bỏ giữa chứng khiến bệnh khó điều trị hơn.
Bệnh dạ dày nếu không được điều trị sớm, và điều trị dứt điểm có thể gây những biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa, hẹp môn vị, thậm chí có thể gây ung thư dạ dày.
Phòng ngừa bệnh dạ dày
Để phòng ngừa bệnh dạ dày mỗi người nên có chế độ ăn uống hợp lý, hạn chế thói quen dùng bia rượu. Khi bị đau lưng, đau nhức xương khớp không tự ý mua thuốc giảm đau, chống viêm, chống nhiễm khuẩn về điều trị, mà nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc. Riêng đối với việc phòng ngừa bệnh viêm loét dạ dày có vi khuẩn Hp cách tốt nhất nên giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thực hiện ăn chín, uống sôi, ăn sạch, uống sạch.
Lời khuyên cho bệnh nhân mắc bệnh dạ dày
Đối với những người đã mắc bệnh cần hạn chế căng thẳng. Nên xây dựng một chế độ ăn uống phù hợp, thời gian biểu thích hợp. Trong quá trình điều trị nên thực hiện theo những chỉ dẫn của thầy thuốc.
Bí quyết phòng và tái phát bệnh dạ dày hiệu quả
Phương pháp phòng bệnh đau dạ dày tái phát.Đau dạ dày là một bệnh chịu ảnh hưởng rất nhiều của yếu tố sinh hoạt, ăn uống. Chị Nguyễn Thị N ở Chùa Bộc, Đống Đa, Hà Nội bị viêm loét dạ dày tá tràng. Chị có điều trị bằng thuốc tây nhiều lần nhưng cứ được một thời gian chị lại bị lại và thường nặng hơn so với lần trước. Chị rất lo sợ bệnh sẽ tái phát vì mỗi lần bệnh tái phát cuộc sống của chị lại bị ảnh hưởng. Sau đó chị N chuyển sang điều trị bằng thuốc đông y. Sau 4 tháng uống thuốc đông y của phòng khám Nguyễn Hữu Toàn bệnh viêm loét dạ dày tá tràng của chị cũng đã ổn định trở lại. Các bác sĩ của phòng khám khuyên chị sau khi dùng thuốc điều trị ổn định bệnh cần kết hợp chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý mới không bị tái phát.
Lần này chị N quyết tâm thực hiện theo lời khuyên của bác sĩ. Chị không còn bỏ bữa như trước nữa mà ăn uống đúng giờ hơn. Trước đây bữa trưa chị hay ăn cơm văn phòng, hoặc cơm bụi. Bây giờ buổi sáng chị dậy sớm đi chợ, mua đồ ăn tươi ngon về nấu cơm cho cả gia đình ăn. Nhờ thế các thành viên trong gia đình cũng ít phải ra ngoài ăn hơn.
Thấm thía những cơn đau dạ dày mỗi khi xuất hiện nên bây giờ chi N cũng cẩn trọng hơn trong việc lựa chọn thực phẩm. Ngày trước các loại quả như dứa, đu đủ, hay xoài xanh, cóc luôn có trong danh mục các đồ ăn vặt của chị N thì bây giờ chị hạn chế chúng. Ngoài ra chị cũng không uống hoặc ăn thức ăn nhiều gia vị như ớt và hạt tiêu.
Ngoài việc chú trọng chế độ ăn uống, sinh hoạt chị N cũng chú ý tới việc rèn luyện sức khỏe, đi bộ vào buổi sáng và buổi tối. Nhờ những việc làm trên mà bệnh dạ dày của chị N không bị tái phát lại nữa.
Bác sĩ dạ dày
Co thắt dạ dày với biện pháp khắc phục
Co thắt dạ dày (còn được nhiều người gọi là chuột rút dạ dày) là hiện tượng đau đột ngột xảy ra ở dạ dày. Cơn đau có thể khiến người bệnh không thể chịu nổi. Có nhiều nguyên nhân có thể gây ra những cơn co thắt dạ dày: do vấn đề ở cơ quan tiêu hóa, động mạch chủ, thận, lá lách hoặc một số tạng trong cơ thể người bệnh. Đôi khi co thắt dạ dày còn do nguyên nhân từ một nhiễm trùng nào đó trong cơ thể bạn. Chuột rút dạ dày thường xảy ra đối với một số phụ nữ trong chu kỳ kinh nguyệt của họ. Dưới đây là một số phương pháp giúp giảm đau do co thắt dạ dày.
Trước hết cần cố gắng xác định khu vực đau một cách chính xác, thời gian đau có diễn ra theo một quy luật nào không, cơn đau kéo dài trong bao lâu?
Có thể sử dụng hơi thở để chuyển hướng chú ý từ cơn đau dạ dày sang vị trí khác. Sử dụng nhịp thở nhanh và nông. Tiếp tục thực hiện cho tới khi cảm thấy dễ chịu hơn.
Chọn một vị trí ngồi thoải mái trên chiếc ghế tựa và suy nghĩ về một điều gì đó mà bạn cảm thấy dễ chịu.
Sử dụng một túi chườm nóng đặt lên bụng hoặc lưng để giảm đau tạm thời.
Nên chọn thực phẩm dạng lỏng dễ tiêu hóa, tránh các thực phẩm rắn một vài giờ sau khi cơn đau kết thúc. Không rượu bia, cà phê, và chất kích thích là sự lựa chọn sáng suốt của bạn.
Để phòng tránh những cơn co thắt dạ dày nên tập thể dục đều đặn. Chú ý những bài tập cơ bụng. Ngoài ra không nên ăn những thực phẩm lạ gây phản ứng cho hệ tiêu hóa. Tắm bằng nước ấm, ngâm mình trong bồn nước ấm giúp cơ thể được thư giãn, nghĩ ngơi là một biện pháp giảm co thắt dạ dày.
Bệnh đau dạ dày có thể bị ở trẻ em
Điều này nghe thật lạ nhưng sự thật hiện nay số lượng bệnh nhi bị đau dạ dày đang có xu hướng tăng bởi những nguyên nhân không thể ngờ như: bị ép ăn, áp lực học hành…
Hiện nay, bệnh đau dạ dày không còn là bệnh hiếm gặp ở trẻ em.
Nhầm với đau bụng giun
Là người nhiều năm gắn bó với công tác chăm sóc sức khỏe trẻ em, BS. Bùi Thu Hương, Phó trưởng khoa Tiêu hóa, BV Nhi Trung ương cho biết: trẻ đau dạ dày không còn là hiện tượng hiếm gặp tại khoa, một số trẻ bị đau dạ dày có biểu hiện đau bụng âm ỉ trong vài tháng liền. Tuy nhiên, ở một số bệnh nhi lại xuất hiện các cơn đau bụng đột ngột, đau quằn quại thậm chí nôn ra máu. Nhiều trẻ bị đi ngoài phân đen. Tuy nhiên, trẻ thường bị đau khắp bụng, trong khi người lớn bị bệnh dạ dày thường đau vùng thượng vị. Chính vì thế, cha mẹ thường bỏ qua bệnh đau dạ dày ở trẻ nhỏ.
Cháu Trần Vân Thanh,13 tuổi (ở Đô Lương, Nghệ An) là một ví dụ. Cháu thường xuyên bị đau bụng, mẹ cháu nghĩ con bị đau bụng giun nên mua thuốc tẩy giun về cho uống. Uống thuốc rồi, cơn đau bụng không những không khỏi mà còn đau bụng với tần suất nhiều, dữ dội và kéo dài hơn. Chỉ đến khi cháu nôn ra máu, gia đình mới vội đưa đến BV Bạch Mai cấp cứu. Tại đây, BS kết luận cháu bị đau dạ dày đã biến chứng xuất huyết. PGS.TS Nguyễn Tiến Dũng, Trưởng khoa Nhi, BV Bạch Mai, cho biết, nhiều người cho rằng bệnh đau dạ dày chỉ xảy ra ở người lớn. Tuy nhiên, hiện nay bệnh này đang có xu hướng tăng nhiều ở đối tượng trẻ em, chiếm tỷ lệ tương đối nhiều trong các bệnh tiêu hóa nói chung. Bệnh đau dạ dày phổ biến nhất ở nhóm trẻ trong độ tuổi từ 10-14. Tuy nhiên, khoa Nhi, BV Bạch Mai đã từng gặp trường hợp trẻ mới 4 tuổi đã bị đau dạ dày. Điều đáng lo ngại là cha mẹ thường lầm tưởng bệnh đau dạ dày ở trẻ với bệnh đau bụng do giun sán. Họ chỉ đưa trẻ đi khám tại BV khi bệnh đã ở giai đoạn nặng, cơn đau dữ dội, kéo dài hoặc có biến chứng xuất huyết dạ dày.
Ép ăn, thủ phạm gây bệnh
PGS.TS Dũng giải thích, trẻ bị đau dạ dày do nhiễm khuẩn H.Pylori. Song chỉ có 30-50% trẻ mang vi khuẩn H.Pylori trở thành bệnh nhân đau dạ dày. Nhưng nếu trẻ bị sức ép do áp lực học hành hoặc bị cha mẹ ép ăn quá mức sẽ là nguyên nhân khiến bệnh phát tác. Đây chính là thủ phạm làm bệnh ngày càng có xu hướng gia tăng ở trẻ em.
“Thậm chí, nhiều cha mẹ đọc sách hướng dẫn và áp dụng một cách máy móc cho chế độ ăn của con mình. Chẳng hạn, một ngày phải ăn 3 bữa chính, 2 bữa phụ, 2 lần ăn hoa quả, uống sinh tố và uống sữa. Lịch ăn của các cháu từ khi đi học về đến khi đi ngủ… kín mít. Chính vì thế, nhiều trẻ cứ đến bữa ăn là stress. Khi đó, trẻ có nguy cơ bị ợ, gây hiện tượng trào ngược dạ dày thực quản, tức là a-xít trong dạ dày trào lên thực quản gây ợ nóng, trào lên họng sẽ gây ho. Hiện tượng này lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ gây viêm loét dạ dày”- TS Dũng lo ngại.
Con trai chị Hoa (Bạch Đằng, Hà Nội) là một trường hợp điển hình. Thời gian gần đây, cậu con trai 6 tuổi hay kêu đau bụng trước bữa ăn. Cho rằng con lấy cớ đau bụng… để trốn ăn, chị Hoa càng ra sức ép con ăn nhiều hơn. Cách đây mấy hôm, khi chị vừa đưa bát cơm với “chỉ thị” phải ăn hết (mặc dù cách đó khoảng 1giờ, cháu đã được mẹ “tẩm bổ” một cốc sữa và cái bánh ngọt), cu Tí bỗng ôm bụng vật vã. Chị càng bực mình nên quát con. Chỉ đến khi thấy cu Tí nôn ói, vã mồ hôi, mặt tái mét, chị sợ quá mới đưa con đi khám. Chị tá hỏa khi bác sĩ cho biết cu Tí bị đau dạ dày và chính sự ép ăn thái quá của cha mẹ là nguyên nhân khiến bệnh tiến triển nặng.
Trước sự gia tăng của căn bệnh này ở trẻ, các bác sĩ khuyến cáo cha mẹ cần xây dựng chế độ ăn hợp lý cho trẻ, không nên ép trẻ ăn bằng được mà cần khuyến khích để tạo cảm giác thèm ăn. Khi thấy trẻ bị đau bụng thường xuyên, cần đưa đến cơ sở y tế nhằm phát hiện sớm và điều trị kịp thời, tránh xảy ra những biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.
Người bị đau dạ dày nên quan tâm tới chế độ ăn uống
Bệnh đau dạ dày có liên quan tới chế độ ăn uống, do đó việc ăn uống đối với người mắc căn bệnh này cũng quan trọng như việc chữ trị bệnh của các bác sỹ.
Vậy, rốt cuộc nên ăn đồ gì và không nên ăn đồ gì? Dưới đây là 11 quy tắc ăn uống cho người bị bệnh dạ dày.
1. Ăn ít các thực phẩm chiên rán
Do các loại đồ ăn này không dễ tiêu hóa nên có thể làm gia tăng gánh nặng cho đường tiêu hóa. Ăn nhiều có thể khiến máu nhiễm mỡ, không tốt cho sức khỏe.
2. Ăn ít các thực phẩm ngâm muối
Trong các thực phẩm này chứa muối nên cũng làm cho dạ dày “vất vả” hơn trong khâu xử lý. Hơn nữa, chúng còn chứa một số chất gây ung thư nên bạn càng không nên ăn.
3. Hạn chế đồ sống, lạnh và thực phẩm kích thích
Đồ ăn sống, lạnh và kích thích mạnh có tác dụng kích thích khá mạnh đối với niêm mạc đường tiêu hóa, nhất là niêm mạc dạ dày nên dễ gây tiêu chảy hoặc viêm dạ dày.
4. Ăn uống điều độ
Nghiên cứu cho thấy, ăn uống điều độ đúng giờ, có định lượng sẽ hình thành phản xạ có điều kiện, hỗ trợ bài tiết tuyến tiêu hóa, có lợi cho tiêu hóa.
5. Đúng giờ, định lượng
Bạn cần ăn đầy đủ 3 bữa/ngày và ăn đúng giờ, cho dù đói hay không đói. Tuyệt đối không được để dạ dày quá đói hoặc quá no vì khi đó các axit trong dạ dày sẽ tiết ra, gây ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hóa.
6. Ăn chậm rãi để giảm bớt gánh nặng cho dạ dày
Khi bạn nhai kỹ, nước bọt cũng sẽ tiết ra nhiều hơn. Điều này rất có lợi cho việc bảo vệ niêm mạc dạ dày.
7. Chọn giờ uống nước
Thời điểm uống nước tốt nhất là lúc ngủ dậy vào sáng sớm và một giờ trước khi ăn. Uống nước ngay sau bữa ăn sẽ làm loãng dịch vị dạ dày, càng dễ gây ra chứng đau dạ dày. Uống quá nhiều nước canh cũng sẽ ảnh hưởng tới việc tiêu hóa thức ăn trong và sau bữa ăn.
8. Chú ý phòng lạnh
Vùng bụng sau khi bị lạnh sẽ khiến chức năng dạ dày kém đi. Vì vậy, những người bị bệnh dạ dày càng nên chú ý giữ ấm vùng bụng, đừng để nhiễm lạnh.
9. Tránh các chất kích thích
Không hút thuốc, bởi vì hút thuốc khiến mạch máu ở bụng bị co lại, ảnh hưởng tới việc cung cấp máu cho tế bào thành dạ dày, khiến sức đề kháng của niêm mạc dà dày giảm. Bạn cũng nên uống ít rượu, ăn ít các món cay như ớt, hạt tiêu… để bảo vệ dạ dày hoạt động tốt nhất có thể.
10. Bổ sung vitamin C
Vitamin C có tác dụng bảo vệ dạ dày nếu tiêu thụ trong mức cho phép. Duy trì hàm lượng vitamin C bình thường trong dịch dạ dày có thể phát huy hiệu quả chức năng của dạ dày, bảo vệ bụng và tăng cường sức đề kháng cho dạ dày. Bạn nên bổ sung vitamin C từ các loại rau củ quả.
Xuất huyết dạ dày với những nguyên nhân và triệu chứng, phòng ngừa
Xuất huyết dạ dạ dày nếu không điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng đến tính mạng do mất máu quá nhiều.
I. Nguyên nhân
Xuất huyết dạ dày là một bệnh lý cấp tính hậu quả của các tổn thương viêm loét dạ dày cấp hoặc mãn tính
Xuất huyết dạ dày thường xảu ra sau khi bệnh nhân uống rượu, vô tình hoặc cố ý uống phải dung dịch acid hoặc kiềm, stress căng thẳng quá độ, dùng một số thuốc giảm đau chống viêm (aspirin, corticoid, thuốc chống đông máu)
Xuất huyết dạ dày cũng có thể gặp trên bệnh nhân có bệnh lý tăng áp lực tĩnh mạch cửa do xơ gan, ung thư dạ dày, Do các bệnh máu như Bệnh bạch cầu, Bệnh suy tuỷ xương, Bệnh máu chậm đông, Bệnh máu chảy lâu, xuất huyết giảm tiểu cầu : một số bệnh máu do những cơ chế khác nhau có thể chảy máu ở nhiều nơi: chân răng, mũi, dưới da, ruột, niêm mạc dạ dày…
II. Triệu chứng
Khi bị xuất huyết dạ dày, triệu chứng đầu tiên là đau dữ dội vùng thượng vị, sau lan khắp bụng, bụng cứng, toát mồ hôi, bệnh nhân bị tái xanh, nôn ra máu, đi ngoài phân đen…
Nôn máu là triệu chứng điển hình. Trước khi nôn, người bệnh thấy nôn nao. Khó chịu, lợm giọng, buồn nôn và nôn. Có khi nôn ra rất nhiều và nhanh chóng không dấu hiệu báo trước. Máu có thể còn tươi nếu máu chảy ra được nôn ngay. Máu đen lẫn máu cục và thức ăn vì máu chảy ra còn đọng ở dạ dày một thời gian mới nôn ra. Chất nôn có màu nâu, hồng: khi máu chảy ít đọng lại lâu trong dạ dày, bị hoà loãng và thay đổi bởi dịch dạ dày và thức ăn.
Đôi khi bệnh nhân không có nôn mà chỉ có đại tiện phân đen. Phân đen như bã cà phê, mùi khẳm do máu đã được tiêu hóa một phần. Trường hợp chảy máu nhiều, phân thường loãng, có nước màu đỏ xen lẫn với phân lổn nhổn đen mùi khắm. Nếu chảy máu ít hơn, phân vẫn thành khuôn, màu đen giống nhựa đường, mùi khắm.
III. Tiến triển và biến chứng
Tuỳ theo số lượng máu và thời gian chảy máu mà ảnh hưởng đến toàn trạng người bệnh có khác nhau.
Nếu nhẹ, máu chảy ra ít, khoảng vài chục đến vài trăm mililit khối. Người bệnh chỉ thấy hơi mệt mỏi, không có thay đổi rõ rệt về toàn trạng, mạch, huyết áp.
Nếu lượng máu ra nhiều trong một thời gian ngắn sẽ xuất hiện tình trạng mất máu cấp tính: Chóng mặt, hoa mắt, Vã mồ hôi, lạnh chân tay, da niêm mạc nhạt, Mạch nhanh nhỏ, khó bắt, Huyết áp hạ, Thở nhanh, có khi sốt nhẹ, Đái ít, có khi vô niệu, có khi nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
Chảy máu ít nhưng kéo dài: tuy không gây nên tình trạng mất máu cấp tính nhưng dẫn đến tình trạng thiếu máu: da niêm mạc nhợt nhạt, nhọc mệt, suy tim do thiếu máu…
III. Điều trị
Sơ cứu tại chỗ: Giữ bệnh nhân nằm yên trên giường ở tư thế đầu thấp chân cao, sinh hoạt ngay tại giường. Nếu cần, ủ ấm cho bệnh nhân
Đông y quy chứng này về Vị quản thống thể Huyết ứ, Phép trị là Lương huyết chỉ huyết, bổ huyết, thông lạc hoạt huyết
IV. Dinh dưỡng, Chế độ ăn
Dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong điều trị, phục hồi sức khỏe cho bệnh nhân. Chế độ ăn nhằm mục đích: Bảo vệ niêm mạc dạ dày, Giảm tiết acid dịch vị, Nương nhẹ chức năng dạ dày ruột, Đề phòng thiếu dinh dưỡng.
* Sử dụng các loại thực phẩm có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày và chống tăng tiết acid dịch vị.
- Thức ăn giảm tiết acid dịch vị: mật ong, đường, bánh quy, dầu thực vật…
- Thức ăn trung hòa acid dịch vị: sữa, trứng.
- Thức ăn bọc hút niêm mạc dạ dày, ít mùi vị: gạo nếp, bột sắn, khoai, bánh mỳ.
- Ít xơ sợi: rau củ non.
- Đồ uống: nước chín, nước chè loãng.
- Chế biến thức ăn nên hấp luộc, nấu chín hầm nhừ, nghiền nát hoặc xay nhuyễn để giảm kích thích tiết dịch vị và được vận chuyển nhanh qua dạ dày.
* Hạn chế hoặc không sử dụng thức ăn, nước uống gây kích thích niêm mạc dạ dày.
- Các loại nước sốt, nước luộc thịt, dăm bông, lạp xường, xúc xích.
- Thức ăn cứng dai, nhiều xơ sợi: Thịt có gân, sụn, rau sống, rau quả nhiều chất xơ.
- Thức ăn chua, dưa cà, hành muối, hoa quả chua.
- Gia vị, dấm ớt, tỏi, hạt tiêu.
- Rượu, chè, cà phê đặc.
* Cách ăn uống để tránh kích thích niêm mạc dạ dày.
- Chia thức ăn làm nhiều bữa trong ngày để nương nhẹ chức năng tiêu hóa của dạ dày.
- Ăn điều độ, không để quá đói hoặc ăn quá no.
- Không ăn thức ăn quay, rán,
- Thức ăn không quá nóng hoặc quá lạnh vì làm cho dạ dày co bóp mạnh.
Giảm ợ hơi đầy chua qua cách ăn uống
Táo bón là một trong những lý do khiến dạ dày co thắt quá mức. Do đó, tăng cường chất xơ là một trong các biện pháp hữu hiệu để chống ợ chua.
Ợ chua là hiện tượng trào ngược thức ăn dư thừa axit trong dạ dày do “van đóng” giữa dạ dày và thực quản “không hoàn thành nhiệm vụ”, dẫn tới tình trạng ợ chua và kèm theo cảm giác nóng rát ở vùng dưới xương ức.
Ợ chua không nguy hiểm nhưng không ít trường hợp viêm họng mãn, viêm xoang là do hậu quả của chứng ợ chua không được chữa tận gốc. Dịch dạ dày dư thừa có thể tràn vào cuống phổi, nhất là khi người bệnh nằm, gây khó thở, viêm phế quản và phổi… Điều trị ợ chua không dễ, song chúng ta có thể hạn chế tối đa bằng cách lựa chọn những thực phẩm phù hợp và điều chỉnh thói quen ăn uống của mình.
1. Hạn chế chất béo
Các loại thực phẩm như thức ăn nhiều chất béo do lipid làm “van đóng” của dạ dày yếu đi và axit sẽ có dịp trào ngược dễ dàng hơn.
Vì thế khi ăn các loại thịt gia cầm (gà, vịt,…), cá, hoặc sữa chua nên chọn loại ít chất béo.
Ngoài ra, nên chú ý đến phương pháp chế biến thực phẩm: hạn chế chiên xào, thay vào đó là hấp, hầm hoặc nướng. Bên cạnh đó, không nên nêm quá nhiều gia vị vào thức ăn.
Ngoài ra, các loại gia vị, tinh dầu, hành tỏi… cũng gây ra hậu quả tương tự.
2. Tăng cường chất xơ
Táo bón là một trong những lý do khiến dạ dày co thắt quá mức. Do đó, tăng cường chất xơ là một trong các biện pháp hữu hiệu để chống ợ chua.
Nên tăng cường các thực phẩm giàu chất xơ như ngũ cốc, gạo nâu, các hạt họ đậu… vào chế độ ăn hàng ngày.
3. Lưu ý khi lựa chọn đồ uống
Rượu là loại đồ uống bị loại bỏ đầu tiên nếu không muốn chứng ợ chua ghé thăm thường xuyên. Thật vậy, rượu kích thích dạ dày tiết ra nhiều axit hơn sau khi đã làm giãn các cơ thắt ở thực quản và gây cảm giác nóng rát ở đây.
Nước ép hoa quả, đặc biệt là trái cây thuộc họ cam quýt, cà chua,… chứa nhiều axit tự nhiên, có khả năng bảo vệ và ngăn ngừa sự sản sinh axit trong dạ dày. Đồng thời, chúng cũng hỗ trợ tiêu hoá, giảm thiểu những khó chịu của chứng ợ chua.
Trái với suy nghĩ của nhiều người, sữa chua uống có tác dụng thúc đẩy quá trình tiết dịch ở dạ dày, gây phản xự co thắt thực quản và vô tình “tiếp tay” cho chứng ợ chua.
Bệnh dạ dày có lây khi ăn chung mâm
Nguy cơ lây nhiễm cao nhất vẫn là do cách ăn uống chung trong gia đình có người nhiễm HP, mọi người chấm cùng một chén nước mắm hay người bị nhiễm không dùng đũa riêng...
Trong quá trình điều trị bệnh lý dạ dày – tá tràng, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp người thân trong cùng gia đình đến khám với biểu hiện khá giống nhau: ăn không tiêu, ợ hơi, đau bụng trên rốn, đầy bụng, hơi thở có mùi hôi... Xét nghiệm thường cho kết quả cả gia đình đều nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).
Những đường lây HP
Khuẩn HP có thể lây qua cách ăn này.Ảnh: Hồng Thái
PGS.TS.BS Trần Thiện Trung, trưởng phòng khám tiêu hoá bệnh viện đại học Y dược TP.HCM cho biết có nhiều đường lây nhiễm vi khuẩn HP: miệng – miệng (qua nước bọt từ đồ dùng vệ sinh cá nhân, hôn trực tiếp, mẹ nhai mớm cơm cho con…); dạ dày – miệng (trào ngược dạ dày – thực quản đưa HP từ dạ dày lên miệng, bám vào mảng cao răng gây lây nhiễm qua đường miệng).
“Nguy cơ lây nhiễm cao nhất vẫn là do cách ăn uống chung trong gia đình có người nhiễm HP, mọi người chấm cùng một chén nước mắm hay người bị nhiễm không dùng đũa riêng...”, BS Trung nói.
Ngoài những đường lây trên, theo TS.BS Lê Thị Hồng Thu, hội Khoa học tiêu hoá Việt Nam, vi khuẩn HP còn có thể lây qua phân người (do không rửa tay sạch sau khi đi tiêu và trước khi ăn; hay qua trung gian côn trùng như ruồi, gián... khi thức ăn không đậy kỹ); nước cũng có thể là trung gian truyền bệnh (HP hiện diện trong nguồn nước ngầm, nước giếng, nước thải chưa qua xử lý)…
“Phát hiện khuẩn HP ở mèo cho thấy động vật là một nguồn lây nhiễm”, BS Thu cho biết.
Phòng ngừa là quan trọng nhất
HP được xem là nguyên nhân của nhiều bệnh lý dạ dày – tá tràng, hiện vẫn chưa tìm được vắcxin hữu hiệu. Do đó, đề ra các biện pháp phòng ngừa là hết sức cần thiết. “Nên dọn mỗi người một khẩu phần riêng, hoặc khi ăn lấy riêng mỗi người một chén nước chấm rót vừa đủ.
Tập thói quen sử dụng muỗng chung cho từng món; khi ăn chung, gắp thức ăn chung phải trở đầu đũa. Cũng cần lưu ý không ăn rau sống rửa không sạch, tránh dùng nguồn nước ao hồ, sông suối...”, BS Trung nói.
BS Thu lưu ý mọi người cần xử lý các chất thải và phân cho vệ sinh: “Tuyệt đối không dùng phân để bón và tưới cây, tưới rau. Vệ sinh trong nhà trường cũng hết sức lưu ý để tránh lây nhiễm cho trẻ, như không dùng muỗng chung để đút thức ăn cho nhiều cháu, chú ý dọn sạch chất nôn ói từ trẻ.
Những chất nôn và nhất là vừa mới nôn ở trẻ em là con đường lây nhiễm HP thường gặp tại học đường. Cần thay đổi thói quen lấy tay thấm nước bọt đếm tiền, lật tài liệu... Rửa tay sạch trước khi ăn. Bỏ thói quen mẹ nhai cơm nát đút cho con”.
Chớ hoang mang
BS Trung cho biết có một số phòng xét nghiệm khi trả kết quả cho người bệnh thường ghi bên cạnh xét nghiệm Helicobacter pylori dương tính dòng chữ “vi trùng làm ung thư bao tử” khiến nhiều bệnh nhân hoang mang: “Nhiễm HP có thể là nguyên nhân gây ra các bệnh viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng, từ đó có thể là một trong các yếu tố gây ung thư dạ dày nhưng không phải tất cả.
Điều này còn tuỳ thuộc các loại gen của vi khuẩn HP và nhiều yếu tố khác như môi trường, di truyền... Có những ung thư dạ dày không do nhiễm HP. Việc kết luận vội vàng cứ nhiễm HP tất sẽ bị ung thư dạ dày là thiếu cơ sở khoa học”.
Chữa đau dạ dày bằng các bài tập Yoga
Đau dạ dày là một căn bệnh phổ biến của đường tiêu hóa có thể dẫn đến cường độ đau khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng nếu không được điều trị ngay lập tức.
 |
| Tập Yoga có thể chữa đau dạ dày |
Nguyên nhân chính của đau dạ dày
Một số nguyên nhân phổ biến của đau dạ dày như sau:
1. Khó tiêu
2. Táo bón
3. Đầy hơi, chướng bụng.
4. Dị ứng với một số thức ăn
5. Vấn đề cơ quan bụng
Những bài tập yoga sẽ rất có lợi trong điều trị đau dạ dày.
1. Các bài tập thở (Pranayama)
Đây là những bài tập thở đơn giản, trong đó có đặc tính chữa bệnh và có thể được thực hiện vào mỗi buổi sáng khi bạn chưa ăn sáng.
• Bhastrika (Bellows) – Được coi là mạnh nhất trong số các bài tập thở, giúp không khí vào và ra thông qua nhịp thở sâu nhanh. Bài tập này có thể được thực hiện hai lần, sáng và tối trong mùa đông và một lần duy nhất vào mỗi buổi sáng trong mùa hè. Chú ý: khi mới tập bạn có thể thực hiện động tác khi đang ngồi hoặc thậm chí nằm trên sàn nhà. Trong tư thế này, bạn vừa được thư giãn, vừa hồi phục lại sức khỏe. Thậm chí nó cũng không gây hại gì khi bạn mất kiểm soát.
Hãy hít vào thật sâu, thở ra ngoài , lặp lại động tác nhiều lần. Thực hiện 5 lần – đây gọi là một vòng.Hơi thở cuối cùng sẽ là sâu nhất trong vòng và có hơi thở sâu khi bắt đầu một vòng cũng là điều rất tốt. Sau một vòng, thở 2-3 hơi vừa phải và bắt đầu một vòng nữa.Đối với những người mới bắt đầu tập thì 5 vòng là đủ.
Khi bạn đã thành thục bài tập trên và cảm thấy có khả năng tập nhiều hơn , hãy tập nhiều vòng hơn ( 10 vòng), nghỉ một chút giữa hiệp.
• Kapalabhati Pranayama – Là một loại bài tập thở đơn giản nhưng mạnh mẽ , rất có lợi cho sức khỏe. Bài tập này được thực hiện khi bạn ngồi với tư thế hình hoa sen. Trong khi hàng ngày chúng ta thở bằng ngực, trong bài tập này các bạn nên dùng cơ hoành khi thở. Thở 2 nhịp bình thường, sau đó thở mạnh ra ngoài qua mũi, thở bình thường vài nhịp sau đó lại thở mạnh đẩy nhanh không khí ra ngoài. Một vòng gồm 20 lần thở ra nhanh. Khi hoàn thành một vòng, hít vào một hơi thật sâu và giữ lâu nhất có thể.
• Nadi-Sodhana (Thở luân phiên hai lỗ mũi) -Động tác này giúp thanh lọc phổi vì vậy dẫn đến chức năng tối đa cho cả hai bên của não bộ và giúp thư giãn tâm và hệ thần kinh.Lỗ mũi phải hít vào, lấy tay bịt lỗ mũi trái. Trong khi đang thở đếm từ 1 đến 4 ( khoảng 4 giây). Tiếp tục giữ hơi thở đều khi đếm tới 16 ( 16 giây) . Bịt mũi phải lại và đẩy không khí ra ngoài qua lỗ mũi bên trái. Một vòng gồm 6 nhịp thở. Lúc mới tập, bạn nên tập từ 3-5 vòng một lúc. Khi đã quen dần, bạn có thể tăng tới 20 vòng.
2. Asana yoga.
Là những tư thế yoga khác nhau, được duy trì trong thời gian dài. Những tư thế tăng cường sức mạnh của cơ thể và giúp kiểm soát sự tập trung của trí não.
-Bhujangasana (Tư thế rắn hổ mang) – Một tư thế tương tự như một “con rắn”. Tư thế này tăng sức cho cơ bụng và giảm bớt căng thẳng. Nó mang lại áp lực cần thiết để tuyến thượng thận cung cấp một lượng máu lớn cho toàn bộ cơ thể.
-Salabhasana (Tư thế châu chấu) – Một tư thế mà toàn bộ cơ thể nằm úp xuống, chân và tay ở vị trí giống như con châu chấu. Bài tập này rất có lợi cho điều trị bệnh táo bón và tiêu hóa kém.
-Sarvangasana (Vai đứng) – Tư thế này rất có lợi cho trí óc, cơ thể và tinh thần. Nó được coi là tư thế “nữ hoàng” trong yoga. Tất cả các bộ phận trên cơ thể được kết hợp để giúp máu lưu thông tốt.
-Dhanurasana (Tư thế cái cung) – Một sự kết hợp của tư thế rắn hổ mang và châu chấu asana. Nó giúp tăng cường chức năng thận và làm giảm vấn đề táo bón.
-Paschimottanasana (Ngồi hướng về phía trước uốn cong) – Tư thế yoga này mát xa các cơ quan nội tạng và giảm bệnh táo bón.
-Savasana (Tư thế nằm ngửa, tay chân duỗi thẳng) – Tư thế này được thực hiện vào cuối buổi tập yoga. Nó cung cấp sự thư giãn toàn diện cho đầu óc, toàn thân và được coi như động tác điều hòa cơ thể.
Những bài tập yoga này có thể giúp thúc đẩy một hệ thống tiêu hóa tốt, nhưng nó sẽ không có tác dụng nếu bạn không tuân theo một chế độ sống lành mạnh hàng ngày.
Viêm niêm mạc dạ dày cấp
I. Định nghĩa viêm niêm mạc dạ dày
Theo các chuyên gia y học, viêm dạ dày là hậu quả của sự kích thích niêm mạc bởi các yếu tố ngoại sinh hoặc nội sinh như: nhiễm độc hóa chất, nhiễm khuẩn (vi khuẩn HP), các rối loạn miễn dịch…
Viêm niêm mạc dạ dày được chia thành 2 nhóm là viêm dạ dày cấp tính và viêm dạ dày mạn tính. Mỗi nhóm có những đặc điểm riêng. Trong thực tế khám và chữa bệnh hằng ngày, các thầy thuốc gặp chủ yếu là viêm dạ dày mạn tính.
1. Định nghĩa
Viêm dạ dày cấp tính chính là tình trạng viêm cấp tính của niêm mạc dạ dày, thường có tính chất tạm thời, có thể kèm xuất huyết niêm mạc và nặng hơn có thể kèm viêm loét niêm mạc dạ dày.
2. Nguyên nhân
Các yếu tố làm tăng tiết acid dịch vị dạ dày đồng thời làm giảm sản xuất các yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày ( dịch nhày bao phủ, pepsin…), giảm lượng máu lưu thông đến dạ dày, do đó làm cho chất acid ứ đọng trong lòng dạ dày dẫn đến tổn thương niêm mạc dạ dày:
- Thuốc: Aspirin, thuốc kháng viêm không có steroid, corticoid…
- Thức ăn: thức ăn cay nóng, gây dị ứng…
- Hóa chất: Rượu, thuốc lá, ngộ độc thuốc trừ sâu, acid…
- Vi khuẩn, vi rus: trong thức ăn hoặc thường gặp nhất là HP (Helicobacter pylori)
- Stress, tia xạ…
3. Triệu chứng
Bệnh nhân bị viêm dạ dày cấp tính có thể không có triệu chứng gì nếu bệnh nhẹ. Trong trường hợp bệnh nặng hơn, bệnh nhân có thể đau bụng, nhiều nhất là vùng thượng vị, đầy chướng bụng, khó tiêu ăn mất ngon, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, nôn. Nặng hơn nữa (viêm có loét chảy máu) có thể nôn ra máu và đi cầu ra phân đen.
Tùy theo tình trạng bệnh, bệnh nhân có thể được cho làm một số xét nghiệm: công thức máu, xét nghiệm phân… Quan trọng và có ý nghĩa nhất là Nội soi dạ dày và sinh thiết niêm mạc dạ dày vùng nghi ngờ có tổn thương
4. Nguyên tắc điều trị
* Không dùng thuốc
- Hạn chế thức ăn kích thích dạ dày: rượu, thuốc lá, cafe, chè, đồ uống có ga, đồ ăn cay nóng…
- Chia làm nhiều bữa trong ngày, ăn nhẹ, thức ăn lỏng mềm, đủ dinh dưỡng
- Thể dục thể thao điều độ, ăn ngủ nghỉ đúng giờ giấc, tránh căng thẳng stress, không thức quá khuya…
- Hạn chế dùng thuốc đã kể trên
* Dùng thuốc
- Giảm tiết acid dịch vị dạ dày,
- Bao bọc bảo vệ niêm mạc dạ dày
- Diệt vi khuẩn
- Giảm đau, chống co thắt
5. Tiến triển, biến chứng
Nếu chế độ điều trị tốt, hầu hết bệnh nhân viêm dạ dày cấp cải thiện rất nhanh.
Nếu điều trị không tốt, bệnh nhân có thể bị mất máu nhiều do chảy máu rỉ rả, hay bệnh có thể diễn tiến sang viêm dạ dày mạn tính.
III. Viêm dạ dày mạn tính
1. Định nghĩa
Viêm dạ dày mạn tính là tình trạng tổn thương có tính chất kéo dài và tiến triển chậm không đặc hiệu, có thể lan toả hoặc khu trú tại một vùng của dạ dày (hang vị, môn vị, tâm vị, hoặc viêm toàn bộ niêm mạc dạ dày).
Lúc đầu là viêm phì đại, về sau là viêm teo, thường là thoái hóa teo đét các tế bào tuyến.
2. Nguyên nhân
- Sự kích thích lâu ngày của các thuốc kháng viêm không phải steroid, corticoid…
- Tình trạng nhiễm vi khuẩn H. pylori,
- Thiếu máu ác tính (còn gọi là thiếu máu tế bào khổng lồ hay thiếu hấp thu vitamin B12, một loại bệnh tự miễn),
- Thoái hóa của lớp niêm mạc dạ dày theo tuổi,
- Trào ngược dịch mật mạn tính.
- Thói quen ăn uống: Nuốt nhiều, nhanh, nhai không kỹ, bữa ăn không đúng giờ giấc, Ăn nhiều thức ăn có nhiễm chất các hoá học dùng trong nông nghiệp và kỹ nghệ thực phẩm, Ăn nhiều gia vị ( chua, cay ), uống cà phê đặc, uống rượu, hút thuốc lá lâu ngày sẽ tác động có hại cho niên mạc dạ dày và gây bệnh.
- Các yếu tố hóa – lý ( phóng xạ, quang tuyến ), một số thuốc nhuận tràng dùng kéo dài, các thuốc bột kiềm gây trung hoà dịch vị quá mức sẽ dẫn tới phản ứng đột biến tăng tiết a xít HCL làm tổn thýõng niêm mạc dạ dày.
- Suy dinh dưỡng: thiếu Fe, thiếu B12, thiếu a xít folic, vitamin C, vitamin PP, thiếu protein.
- Rối loạn nội tiết : trong suy yếu tuyến yên, bệnh Hashimoto, thiểu năng cận giáp, bệnhAddison, tiểu đường…
- Dị ứng: Một số bệnh ngoài da ( mày đay, eczema, licben…) hoặc do ăn uống
- Yếu tố miễn dịch: mới đây phát hiện thấy có các kháng thể kháng tế bào thành, kháng yếu tố nội sinh (chỉ thấy trong bệnh Biermer ), song cõ chế bệnh lý chưa rõ.
- Các rối loạn tâm lý rối loạn thần kinh thực vật, có thể gây nên viêm dạ dày và rối loạn tiêu hoá.
- Yếu tố di truyền: thấy rõ hơn cả trong bệnh Biermer (Hấp thu B12 kém )
3. Triệu chứng
- Cảm giác nặng bụng, chướng bụng, ợ hơi, nhức đầu, mặt đỏ cảm giác đắng miệng vào buổi sáng, buồn nôn, nôn, chán ăn, táo lỏng thất thường.
- Nóng rát vùng thượng vị : xuất hiện sau hoặc trong khi ăn, đặc biệt rõ sau ăn uống một số thứ như : bia, rýợu, vang trắng, gia vị cay, chua hoặc ngọt. Sau ăn mỡ xuất hiện nóng rát có thể là do trào ngược dịch mật vào dạ dày. Có một số trường hợp nóng rát xuất hiện muộn sau bữa ăn.
- Đau vùng thượng vị : Không đau dữ dội, thường chỉ là cảm giác khó chịu, âm ỉ thường xuyên tăng lên sau ăn.
- Toàn trạng bệnh nhân có thể gầy đi một chút ít, da khô tróc vẩy, có vết ấn của răng trên rìa lưỡi, lở loét, chảy máu lợi, Lưỡi rêu trắng.
4. Nguyên tắc điều trị
- Điều trị các nguyên nhân nếu có,
- Bảo vệ niêm mạc dạ dày, kích thích bài tiết nhầy
- Duy trì tái sinh niêm mạc, Cải thiện tuần hoàn niêm mạc
- Điều trị chống vi khuẩn H. pylori.
- Chống co thắt,
- Chống stress
- Ăn chậm, nhai kỹ, ăn những loại thức ăn dễ tiêu, nấu chín kỹ, khoảng cách giữa các bữa ăn hợp lý, tránh loại thức ăn nhiều chất xơ, quá nóng, qua lạnh, cứng rắn. Kiêng các chất cay, chua, mỡ rán, rượu, cà phê, thuốc lá.
5. Tiến triển biến chứng
Viêm dạ dày mạn tiến triển từ từ, hình thái niêm mạc thay đổi dần dần từ viêm phì đại đến viêm teo (thể teo đơn thuần, thể teo có loạn sản) có thể gây ra một số biến chứng như: Ung thư dạ dày, Xuất huyết tiêu hoá, Viêm quanh dạ dày, tá tràng, Viêm túi mật mạn, viêm tụy mạn.
Theo Bác Sĩ Dạ Dày
Viêm loét dạ dày với những điều cần biết và lưu ý
Bệnh viêm loét dạ dày dùng thức ăn cứng, nhiều chất xơ, nhai không kỹ, thức ăn chua, cay, lạm dụng rượu, bia và thuốc lá... sẽ làm bệnh trầm trọng thêm. Nên ăn táo tây hấp mật ong, đậu phộng giã nhỏ, bột nghệ, cam thảo.
 |
| Viêm loét dạ dày với những điều cần biết và lưu ý |
Bệnh viêm loét dạ dày - hành tá tràng thường có các triệu chứng lâm sàng như đau vùng thượng vị với đặc điểm đau âm ỉ, đau lâm râm, có những đợt đau gia tăng có tính chu kỳ. Trong ngày, cơn đau xảy ra vào nhiều thời điểm:
- Đau lúc đói, hay gặp ở những trường hợp loét hành tá tràng, cơn đau xảy ra sau bữa ăn khoảng 4-5 giờ, nếu ăn vào sẽ giảm đau.
- Đau lúc no hay gặp ở trường hợp loét dạ dày, cơn đau xảy ra sau bữa ăn 1-2 giờ.
- Đau vào ban đêm, lúc 1-2h sáng, người bệnh thức giấc do cơn đau xảy ra, kèm buồn nôn, chảy nước miếng. Cơn đau này thường gặp ở bệnh nhân loét tá tràng hoặc loét bờ cong nhỏ của dạ dày.
Ngoài ra căn cứ vào vị trí đau để phân biệt. Nếu bị loét dạ dày thì thường đau ở dưới mỏm ức, phía bên trái. Nếu bị loét tá tràng thì đau phía bên phải vùng thượng vị.
Tính chất chu kỳ đau cũng thay đổi và phụ thuộc vào một số yếu tố như ổ loét mới xuất hiện hay đã lâu, ổ loét to và sâu hay nhỏ và cạn, bệnh nhân có bị ký sinh trùng đường ruột hay không. Ngoài ra tình trạng tâm thần, ăn uống, sinh hoạt mức độ căng thẳng của công việc cũng ảnh hưởng đến chu kỳ của cơn đau.
Một số triệu chứng kèm theo là buồn nôn, nôn, ợ hơi, ợ chua, cảm giác rát bỏng, đầy hơi, ăn không tiêu, chán ăn.
Nhiều bệnh nhân do đau dẫn tới mất ngủ, sụt cân, rối loạn tiêu hóa, thiếu máu do ăn uống kém hoặc do xuất huyết đường tiêu hóa…
Ngày nay, các nhà khoa học cho rằng bệnh viêm loét dạ dày - hành tá tràng thường phát sinh khi cơ thể xảy ra sự mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công và các yếu tố bảo vệ. Sự mất cân bằng này thường xảy ra khi các yếu tố tấn công gia tăng trong khi các yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày không củng cố kịp thời, đúng mức hoặc khả năng bảo vệ niêm mạc dạ dày bị suy giảm không đủ khả năng chống lại ngay cả khi dịch vị có độ acid ít hoặc bình thường.
Nhiễm Helicobacter pylori và dùng các thuốc kháng viêm không steroid lâu ngày, được coi là các yếu tố nguy cơ quan trọng nhất làm tăng lực tấn công lên “hàng rào” bảo vệ niêm mạc dạ dày. Qua xét nghiệm cận lâm sàng, người ta ghi nhận trên 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn H. pylori, và tỷ lệ này chiếm khoảng 90% trong bệnh loét dạ dày, 95% ở bệnh loét tá tràng.
Các yếu tố làm cho bệnh trở nên trầm trọng hơn
- Dùng các thức ăn cứng, khô, nhiều chất xơ, nhai không kỹ, nuốt vội. Thức ăn có nhiều vị chua, cay, nóng, lạnh. Lạm dụng rượu, bia và thuốc lá.
- Quá căng thẳng về thần kinh, áp lực công việc, chấn thương về tinh thần, sau một cuộc phẫu thuật, sau một bệnh nội khoa nặng.
- Yếu tố di truyền: Người có nhóm máu O tỷ lệ loét tá tràng cao hơn các nhóm máu khác. Gia đình có người bị bệnh tiêu hóa thì tỷ lệ bệnh cao hơn các gia đình khác.
- Liên quan đến một số bệnh khác như viêm khớp dạng thấp, bệnh phổi mãn tính, xơ gan, cường chức năng tuyến cận giáp, suy thận mãn, sỏi thận.
Lưu ý, nếu đau nhiều và xuất huyết nhiều nên kịp thời chuyển cấp cứu ngoại khoa, có thể là trường hợp bị thủng dạ dày.
Gia vị cay sẽ làm cho bệnh dạ dày trầm trọng hơn. Ảnh: delta
Trong vấn đề ăn uống, người bị viêm loét dạ dày - hành tá tràng nên kiêng ăn hoặc hạn chế tối đa các thức ăn sau:
- Các chất kích thích, các chất táo nhiệt như rượu, cà phê, ca cao, tiêu, ớt, gừng khô, cà ri, các loại thực phẩm nướng (thịt, cá, rau củ…), các món ăn chiên xào nhiều dầu mỡ.
- Các thức ăn quá mát, lạnh, như cua, ốc, hàu, nghêu, sò…, nên ăn ít hoặc khi ăn cần thêm vài lát gừng tươi để điều hòa.
- Các thực phẩm có thể làm tăng tiết dịch vị như chanh, cam, quýt (quá chua), mơ, dưa muối, cà chua, giấm ăn…
- Các thức ăn có độ cứng, dai, khó tiêu, nhiều chất xơ như củ cải già, các loại rau đậu già, các loại rễ cây... Nếu dùng chỉ nên lấy nước bỏ cái, hoặc cắt nhỏ, vụn, xay nhuyễn để nấu chín nhừ.
- Các loại thực phẩm ướp quá lạnh hoặc các thức ăn đang nóng sôi. Nếu muốn dùng phải để trở về nhiệt độ 25-300C là tốt nhất.
Nên ăn từng bữa nhỏ, chia nhiều lần trong ngày, để trong dạ dày luôn có thức ăn, ngừa bụng trống sẽ làm tăng tiết dịch vị gây đau xót.
Tốt nhất nên ăn thật chậm rãi, nhai thật kỹ thức ăn, vì nước bọt sẽ giúp chữa lành vết loét.
Ngoài ra, sẽ rất có ích cho việc chữa trị khi tạo cho mình một chế độ làm việc điều hòa, không căng thẳng thái quá, giảm bớt cường độ công việc, quan tâm đến giờ giấc ăn uống, nghỉ ngơi. Kết hợp với việc tập luyện vận động thể lực vừa sức, hoặc tập dưỡng sinh, hít thở sâu để tăng cường chức năng của hệ tiêu hóa.
Một số thức ăn dễ thực hiện và có ích cho người bị viêm loét dạ dày – hành tá tràng
- Táo tây 1-2 quả, rửa sạch, bổ làm 6 hoặc 8, hấp cách thủy với 1-2 muỗng canh mật ong, khoảng 20 phút. Ăn hết 1 lần vào lúc đói bụng.
- Thạch lựu 1 quả, bỏ vỏ lấy nhân, nấu với ½ lít nước, sắc còn 1/10 lít, chia 2 lần uống trước bữa ăn.
- Đậu phộng (lạc) 100g, bóc bỏ vỏ, lấy nhân luộc cho chín mềm, nhai nhỏ hoặc giã nhỏ để ăn lúc đói bụng.
- Bột nghệ vàng 1 phần + mật ong 2 phần, hai thứ trộn đều, đựng vào hũ sạch, ngày dùng 2-3 lần, mỗi lần 2-3 muỗng cà phê uống với nước ấm.
- Cam thảo (bắc) 6,5 phần, mai mực 3,5 phần. Hai thứ đem rửa sạch, sấy khô, tán bột mịn, trộn đều, đựng vào hũ sạch. Vào lúc sáng sớm, dùng 2 muỗng cà phê bột thuốc hòa với nước sôi, sau đó để ấm, uống lúc chưa ăn sáng.
Lương y Đinh Công Bảy
Tổng Thư ký Hội Dược liệu TP HCM
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)