Chữa bệnh viêm dạ dày sao cho đúng
Bệnh đau dạ dày, từ những triệu chứng thông thường tới loét, đều được xem là khó chữa. Hiện người Việt Nam mắc bệnh này khá đông, chiếm khoảng 10% dân số. Thật ra, đây không phải là bệnh mãn tính nếu được điều trị đúng cách.
Bệnh do vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) gây ra. Hai nhà bác học Úc Marshall và Warren đã được trao tặng giải Nobel nhờ đã có công khám phá ra loại vi khuẩn này.
Người bị đau dạ dày thường bị đau từng cơn tại vùng thượng vị (vùng trên rốn và dưới mỏm xương ức). Cơn đau nặng hơn nếu bệnh nhân ăn uống không điều độ (triệu chứng xuất hiện ngay sau khi bỏ một bữa) và căng thẳng do áp lực hoặc thức khuya; ăn các thức ăn cay, dùng chất kích thích (rượu, trà đặc, thuốc lá) hoặc dùng thuốc kháng sinh. Bệnh dạ dày thường bị nhầm với đau hang vị vì có cùng triệu chứng nhưng đau hang vị nhẹ hơn. Bên cạnh cơn đau, thường có các triệu chứng đi kèm như đầy bụng, ợ chua, rối loạn tiêu hóa…
Tự chữa
Theo kinh nghiệm dân gian, chuối xanh là vị thuốc chữa bệnh dạ dày hữu hiệu, đặc biệt là chuối hột (chuối chát). Chuối hột xanh vị chát, pha ngọt, tính mát, ngoài tác dụng chữa bệnh dạ dày còn có tác dụng bổ tỳ, nhuận trường, lợi tiểu, phá sỏi đường tiết niệu, tăng cường sức khỏe. Chuối xanh xắt lát trộn với rau sống ăn thường xuyên hằng ngày có tác dụng chữa bệnh dạ dày rất tốt. Nếu điều trị một cách bài bản, có thể áp dụng các bài thuốc sau đây do lương y Dương Tấn Hưng giới thiệu:
Thang 1: Chuối hột xanh 12 quả xắt lát mỏng, sao vàng khử thổ trong 60 phút; 50gr kim tiền thảo, 100gr rễ cỏ tranh, 50gr bông mã đề. Tất cả sắc chung với 0,5 lít nước còn 200ml. Chia 4 phần. Uống trong ngày. Liên tục 7 ngày.
Thang 2: 10 quả chuối hột xanh, cắt cuống, tước vỏ, rửa sạch, xắt mỏng, sao khử thổ. 20gr rau má. 15gr rau diếp cá sao khử thổ. 50gr đu đủ vừa chín tới. 10gr lá sen phơi khô, 20gr củ mài, 20gr gạo lức. Nấu trong 800ml nước còn lại 300ml nước. Chia làm 3 phần, ăn trong ngày. Liên tục 5 ngày.
Thang 3: 5 quả chuối hột xanh, tước vỏ, xắt lát mỏng, sao khử thổ. 30gr đu đủ chín tới, 50gr mía lau, 1 quả táo tây từ 20 – 25gr không bỏ vỏ. Tất cả nấu trong nửa lít nước. Uống mỗi khi khát. Liên tục 4 ngày.
Điều trị Tây y
Tại các phòng khám, bệnh viện đa khoa đều có khoa tiêu hóa chuyên điều trị những bệnh liên quan đến dạ dày: BV Chợ Rẫy, BV Đại học Y dược, BV Hoàn Mỹ, phòng khám đa khoa Úc Châu…
Sau khi khám lâm sàng, bệnh nhân được chụp X-quang hoặc nội soi dạ dày để tìm ra bệnh viêm, loét dạ dày, thậm chí là ung thư dạ dày…
Phương pháp xét nghiệm hiện đại nhất hiện nay là Pytest (xét nghiệm dạ dày bằng hơi thở) khắc phục được nhược điểm gây nôn ói của nội soi. Bệnh nhân được thở vào chiếc túi để phát hiện vi khuẩn HP ở đường tiêu hóa gây loét dạ dày và tá tràng. Phương pháp này được ứng dụng tại TP.HCM từ đầu những năm 2000, tại Hà Nội (bệnh viện đại học Y) muộn hơn (từ năm 2008).
Nếu chỉ viêm dạ dày thông thường, bệnh nhân không cần phải nằm viện mà được kê toa thuốc cùng với chế độ ăn uống nghỉ ngơi hợp lý như: tuyệt đối kiêng các chất cay nóng, chất kích thích, không thức khuya, bỏ bữa, giờ ngủ và giờ ăn phải điều độ, tránh căng thẳng, áp lực.
Bệnh dạ dày có lây khi ăn chung mâm
Nguy cơ lây nhiễm cao nhất vẫn là do cách ăn uống chung trong gia đình có người nhiễm HP, mọi người chấm cùng một chén nước mắm hay người bị nhiễm không dùng đũa riêng...
Trong quá trình điều trị bệnh lý dạ dày – tá tràng, các bác sĩ phát hiện nhiều trường hợp người thân trong cùng gia đình đến khám với biểu hiện khá giống nhau: ăn không tiêu, ợ hơi, đau bụng trên rốn, đầy bụng, hơi thở có mùi hôi... Xét nghiệm thường cho kết quả cả gia đình đều nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP).
Những đường lây HP
Khuẩn HP có thể lây qua cách ăn này.Ảnh: Hồng Thái
PGS.TS.BS Trần Thiện Trung, trưởng phòng khám tiêu hoá bệnh viện đại học Y dược TP.HCM cho biết có nhiều đường lây nhiễm vi khuẩn HP: miệng – miệng (qua nước bọt từ đồ dùng vệ sinh cá nhân, hôn trực tiếp, mẹ nhai mớm cơm cho con…); dạ dày – miệng (trào ngược dạ dày – thực quản đưa HP từ dạ dày lên miệng, bám vào mảng cao răng gây lây nhiễm qua đường miệng).
“Nguy cơ lây nhiễm cao nhất vẫn là do cách ăn uống chung trong gia đình có người nhiễm HP, mọi người chấm cùng một chén nước mắm hay người bị nhiễm không dùng đũa riêng...”, BS Trung nói.
Ngoài những đường lây trên, theo TS.BS Lê Thị Hồng Thu, hội Khoa học tiêu hoá Việt Nam, vi khuẩn HP còn có thể lây qua phân người (do không rửa tay sạch sau khi đi tiêu và trước khi ăn; hay qua trung gian côn trùng như ruồi, gián... khi thức ăn không đậy kỹ); nước cũng có thể là trung gian truyền bệnh (HP hiện diện trong nguồn nước ngầm, nước giếng, nước thải chưa qua xử lý)…
“Phát hiện khuẩn HP ở mèo cho thấy động vật là một nguồn lây nhiễm”, BS Thu cho biết.
Phòng ngừa là quan trọng nhất
HP được xem là nguyên nhân của nhiều bệnh lý dạ dày – tá tràng, hiện vẫn chưa tìm được vắcxin hữu hiệu. Do đó, đề ra các biện pháp phòng ngừa là hết sức cần thiết. “Nên dọn mỗi người một khẩu phần riêng, hoặc khi ăn lấy riêng mỗi người một chén nước chấm rót vừa đủ.
Tập thói quen sử dụng muỗng chung cho từng món; khi ăn chung, gắp thức ăn chung phải trở đầu đũa. Cũng cần lưu ý không ăn rau sống rửa không sạch, tránh dùng nguồn nước ao hồ, sông suối...”, BS Trung nói.
BS Thu lưu ý mọi người cần xử lý các chất thải và phân cho vệ sinh: “Tuyệt đối không dùng phân để bón và tưới cây, tưới rau. Vệ sinh trong nhà trường cũng hết sức lưu ý để tránh lây nhiễm cho trẻ, như không dùng muỗng chung để đút thức ăn cho nhiều cháu, chú ý dọn sạch chất nôn ói từ trẻ.
Những chất nôn và nhất là vừa mới nôn ở trẻ em là con đường lây nhiễm HP thường gặp tại học đường. Cần thay đổi thói quen lấy tay thấm nước bọt đếm tiền, lật tài liệu... Rửa tay sạch trước khi ăn. Bỏ thói quen mẹ nhai cơm nát đút cho con”.
Chớ hoang mang
BS Trung cho biết có một số phòng xét nghiệm khi trả kết quả cho người bệnh thường ghi bên cạnh xét nghiệm Helicobacter pylori dương tính dòng chữ “vi trùng làm ung thư bao tử” khiến nhiều bệnh nhân hoang mang: “Nhiễm HP có thể là nguyên nhân gây ra các bệnh viêm dạ dày, loét dạ dày tá tràng, từ đó có thể là một trong các yếu tố gây ung thư dạ dày nhưng không phải tất cả.
Điều này còn tuỳ thuộc các loại gen của vi khuẩn HP và nhiều yếu tố khác như môi trường, di truyền... Có những ung thư dạ dày không do nhiễm HP. Việc kết luận vội vàng cứ nhiễm HP tất sẽ bị ung thư dạ dày là thiếu cơ sở khoa học”.
Chữa đau dạ dày bằng các bài tập Yoga
Đau dạ dày là một căn bệnh phổ biến của đường tiêu hóa có thể dẫn đến cường độ đau khác nhau, từ nhẹ đến nghiêm trọng nếu không được điều trị ngay lập tức.
 |
| Tập Yoga có thể chữa đau dạ dày |
Nguyên nhân chính của đau dạ dày
Một số nguyên nhân phổ biến của đau dạ dày như sau:
1. Khó tiêu
2. Táo bón
3. Đầy hơi, chướng bụng.
4. Dị ứng với một số thức ăn
5. Vấn đề cơ quan bụng
Những bài tập yoga sẽ rất có lợi trong điều trị đau dạ dày.
1. Các bài tập thở (Pranayama)
Đây là những bài tập thở đơn giản, trong đó có đặc tính chữa bệnh và có thể được thực hiện vào mỗi buổi sáng khi bạn chưa ăn sáng.
• Bhastrika (Bellows) – Được coi là mạnh nhất trong số các bài tập thở, giúp không khí vào và ra thông qua nhịp thở sâu nhanh. Bài tập này có thể được thực hiện hai lần, sáng và tối trong mùa đông và một lần duy nhất vào mỗi buổi sáng trong mùa hè. Chú ý: khi mới tập bạn có thể thực hiện động tác khi đang ngồi hoặc thậm chí nằm trên sàn nhà. Trong tư thế này, bạn vừa được thư giãn, vừa hồi phục lại sức khỏe. Thậm chí nó cũng không gây hại gì khi bạn mất kiểm soát.
Hãy hít vào thật sâu, thở ra ngoài , lặp lại động tác nhiều lần. Thực hiện 5 lần – đây gọi là một vòng.Hơi thở cuối cùng sẽ là sâu nhất trong vòng và có hơi thở sâu khi bắt đầu một vòng cũng là điều rất tốt. Sau một vòng, thở 2-3 hơi vừa phải và bắt đầu một vòng nữa.Đối với những người mới bắt đầu tập thì 5 vòng là đủ.
Khi bạn đã thành thục bài tập trên và cảm thấy có khả năng tập nhiều hơn , hãy tập nhiều vòng hơn ( 10 vòng), nghỉ một chút giữa hiệp.
• Kapalabhati Pranayama – Là một loại bài tập thở đơn giản nhưng mạnh mẽ , rất có lợi cho sức khỏe. Bài tập này được thực hiện khi bạn ngồi với tư thế hình hoa sen. Trong khi hàng ngày chúng ta thở bằng ngực, trong bài tập này các bạn nên dùng cơ hoành khi thở. Thở 2 nhịp bình thường, sau đó thở mạnh ra ngoài qua mũi, thở bình thường vài nhịp sau đó lại thở mạnh đẩy nhanh không khí ra ngoài. Một vòng gồm 20 lần thở ra nhanh. Khi hoàn thành một vòng, hít vào một hơi thật sâu và giữ lâu nhất có thể.
• Nadi-Sodhana (Thở luân phiên hai lỗ mũi) -Động tác này giúp thanh lọc phổi vì vậy dẫn đến chức năng tối đa cho cả hai bên của não bộ và giúp thư giãn tâm và hệ thần kinh.Lỗ mũi phải hít vào, lấy tay bịt lỗ mũi trái. Trong khi đang thở đếm từ 1 đến 4 ( khoảng 4 giây). Tiếp tục giữ hơi thở đều khi đếm tới 16 ( 16 giây) . Bịt mũi phải lại và đẩy không khí ra ngoài qua lỗ mũi bên trái. Một vòng gồm 6 nhịp thở. Lúc mới tập, bạn nên tập từ 3-5 vòng một lúc. Khi đã quen dần, bạn có thể tăng tới 20 vòng.
2. Asana yoga.
Là những tư thế yoga khác nhau, được duy trì trong thời gian dài. Những tư thế tăng cường sức mạnh của cơ thể và giúp kiểm soát sự tập trung của trí não.
-Bhujangasana (Tư thế rắn hổ mang) – Một tư thế tương tự như một “con rắn”. Tư thế này tăng sức cho cơ bụng và giảm bớt căng thẳng. Nó mang lại áp lực cần thiết để tuyến thượng thận cung cấp một lượng máu lớn cho toàn bộ cơ thể.
-Salabhasana (Tư thế châu chấu) – Một tư thế mà toàn bộ cơ thể nằm úp xuống, chân và tay ở vị trí giống như con châu chấu. Bài tập này rất có lợi cho điều trị bệnh táo bón và tiêu hóa kém.
-Sarvangasana (Vai đứng) – Tư thế này rất có lợi cho trí óc, cơ thể và tinh thần. Nó được coi là tư thế “nữ hoàng” trong yoga. Tất cả các bộ phận trên cơ thể được kết hợp để giúp máu lưu thông tốt.
-Dhanurasana (Tư thế cái cung) – Một sự kết hợp của tư thế rắn hổ mang và châu chấu asana. Nó giúp tăng cường chức năng thận và làm giảm vấn đề táo bón.
-Paschimottanasana (Ngồi hướng về phía trước uốn cong) – Tư thế yoga này mát xa các cơ quan nội tạng và giảm bệnh táo bón.
-Savasana (Tư thế nằm ngửa, tay chân duỗi thẳng) – Tư thế này được thực hiện vào cuối buổi tập yoga. Nó cung cấp sự thư giãn toàn diện cho đầu óc, toàn thân và được coi như động tác điều hòa cơ thể.
Những bài tập yoga này có thể giúp thúc đẩy một hệ thống tiêu hóa tốt, nhưng nó sẽ không có tác dụng nếu bạn không tuân theo một chế độ sống lành mạnh hàng ngày.
Chữa bệnh dạ dày với thần dược " Lược Vàng "
Là Chủ tịch Hội NCT phường Trúc Bạch, ông thường xuyên đọc Báo Người cao tuổi, qua đó biết được tác dụng của cây Lược vàng chữa nhiều bệnh. Một lần, cháu ông giật chiếc khoá cửa không may bị va đập vào trán chảy máu. Ông lấy ngay lá Lược vàng nhai đắp lại. Chỉ sau ít phút, vết thương cầm máu và không còn đau đớn nữa. Có lần ông ngủ dậy tự nhiên bị mất tiếng, lúc đó sắp đến giờ họp Chi hội NCT, ông đành viết giấy nhờ vợ điện cho mọi người lí do vắng mặt. Ngay sau đó, ông lấy lá Lược vàng nhai, nuốt. Thật kì lạ, chỉ sau khoảng một tiếng đồng hồ, ông lại nói được bình thường. Ông bị bệnh đau dạ dày từ khi còn thanh niên và đã thành mạn tính. Nhiều lần đi khám bệnh viện với kết luận loét hành tá tràng, viêm hang vị và viêm trào ngược dạ dày. Tin tưởng vào cây Lược vàng, tháng 5/2012, ông quyết định không chữa thuốc khác mà chỉ dùng lá Lược vàng. Vào sáng sớm hằng ngày, ông ngắt 9 lá rửa sạch rồi ăn nuốt cả bã. Cứ như vậy, sau 10 ngày bệnh chuyển biến, không thấy phân đen, nước tiểu trong, ăn ngủ tốt và không còn đi tiểu đêm nhiều lần như trước. Sau vài tháng liên tục ăn lá Lược vàng, các triệu chứng đau dạ dày biến mất, người khỏe ra. Ngay cả trước đây mấy chiếc răng lung lay, giờ cũng tự nhiên chắc lại. Ông đi bệnh viện kiểm tra thì được các bác sĩ thông báo bệnh dạ dày đã khỏi hẳn. Đem niềm vui lớn này chi sẻ với mọi người khu dân cư và ông đã viết bài gửi Báo Người cao tuổi đăng quá trình tự chữa bệnh bằng lá Lược vàng; đồng thời phô-tô những bài báo của các tác giả chữa khỏi bệnh bằng lá Lược vàng để phát cho các hội viên trong những buổi sinh hoạt. Nhiều hội viên trao đổi qua điện thoại hoặc trực tiếp đến nghe ông phổ biến cách dùng lá Lược vàng chữa bệnh và lấy cây giống về trồng. Nhờ đó, không ít người đã khỏi một số bệnh nhờ lá Lược vàng. |
Viêm niêm mạc dạ dày cấp
I. Định nghĩa viêm niêm mạc dạ dày
Theo các chuyên gia y học, viêm dạ dày là hậu quả của sự kích thích niêm mạc bởi các yếu tố ngoại sinh hoặc nội sinh như: nhiễm độc hóa chất, nhiễm khuẩn (vi khuẩn HP), các rối loạn miễn dịch…
Viêm niêm mạc dạ dày được chia thành 2 nhóm là viêm dạ dày cấp tính và viêm dạ dày mạn tính. Mỗi nhóm có những đặc điểm riêng. Trong thực tế khám và chữa bệnh hằng ngày, các thầy thuốc gặp chủ yếu là viêm dạ dày mạn tính.
1. Định nghĩa
Viêm dạ dày cấp tính chính là tình trạng viêm cấp tính của niêm mạc dạ dày, thường có tính chất tạm thời, có thể kèm xuất huyết niêm mạc và nặng hơn có thể kèm viêm loét niêm mạc dạ dày.
2. Nguyên nhân
Các yếu tố làm tăng tiết acid dịch vị dạ dày đồng thời làm giảm sản xuất các yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày ( dịch nhày bao phủ, pepsin…), giảm lượng máu lưu thông đến dạ dày, do đó làm cho chất acid ứ đọng trong lòng dạ dày dẫn đến tổn thương niêm mạc dạ dày:
- Thuốc: Aspirin, thuốc kháng viêm không có steroid, corticoid…
- Thức ăn: thức ăn cay nóng, gây dị ứng…
- Hóa chất: Rượu, thuốc lá, ngộ độc thuốc trừ sâu, acid…
- Vi khuẩn, vi rus: trong thức ăn hoặc thường gặp nhất là HP (Helicobacter pylori)
- Stress, tia xạ…
3. Triệu chứng
Bệnh nhân bị viêm dạ dày cấp tính có thể không có triệu chứng gì nếu bệnh nhẹ. Trong trường hợp bệnh nặng hơn, bệnh nhân có thể đau bụng, nhiều nhất là vùng thượng vị, đầy chướng bụng, khó tiêu ăn mất ngon, ợ hơi, ợ chua, buồn nôn, nôn. Nặng hơn nữa (viêm có loét chảy máu) có thể nôn ra máu và đi cầu ra phân đen.
Tùy theo tình trạng bệnh, bệnh nhân có thể được cho làm một số xét nghiệm: công thức máu, xét nghiệm phân… Quan trọng và có ý nghĩa nhất là Nội soi dạ dày và sinh thiết niêm mạc dạ dày vùng nghi ngờ có tổn thương
4. Nguyên tắc điều trị
* Không dùng thuốc
- Hạn chế thức ăn kích thích dạ dày: rượu, thuốc lá, cafe, chè, đồ uống có ga, đồ ăn cay nóng…
- Chia làm nhiều bữa trong ngày, ăn nhẹ, thức ăn lỏng mềm, đủ dinh dưỡng
- Thể dục thể thao điều độ, ăn ngủ nghỉ đúng giờ giấc, tránh căng thẳng stress, không thức quá khuya…
- Hạn chế dùng thuốc đã kể trên
* Dùng thuốc
- Giảm tiết acid dịch vị dạ dày,
- Bao bọc bảo vệ niêm mạc dạ dày
- Diệt vi khuẩn
- Giảm đau, chống co thắt
5. Tiến triển, biến chứng
Nếu chế độ điều trị tốt, hầu hết bệnh nhân viêm dạ dày cấp cải thiện rất nhanh.
Nếu điều trị không tốt, bệnh nhân có thể bị mất máu nhiều do chảy máu rỉ rả, hay bệnh có thể diễn tiến sang viêm dạ dày mạn tính.
III. Viêm dạ dày mạn tính
1. Định nghĩa
Viêm dạ dày mạn tính là tình trạng tổn thương có tính chất kéo dài và tiến triển chậm không đặc hiệu, có thể lan toả hoặc khu trú tại một vùng của dạ dày (hang vị, môn vị, tâm vị, hoặc viêm toàn bộ niêm mạc dạ dày).
Lúc đầu là viêm phì đại, về sau là viêm teo, thường là thoái hóa teo đét các tế bào tuyến.
2. Nguyên nhân
- Sự kích thích lâu ngày của các thuốc kháng viêm không phải steroid, corticoid…
- Tình trạng nhiễm vi khuẩn H. pylori,
- Thiếu máu ác tính (còn gọi là thiếu máu tế bào khổng lồ hay thiếu hấp thu vitamin B12, một loại bệnh tự miễn),
- Thoái hóa của lớp niêm mạc dạ dày theo tuổi,
- Trào ngược dịch mật mạn tính.
- Thói quen ăn uống: Nuốt nhiều, nhanh, nhai không kỹ, bữa ăn không đúng giờ giấc, Ăn nhiều thức ăn có nhiễm chất các hoá học dùng trong nông nghiệp và kỹ nghệ thực phẩm, Ăn nhiều gia vị ( chua, cay ), uống cà phê đặc, uống rượu, hút thuốc lá lâu ngày sẽ tác động có hại cho niên mạc dạ dày và gây bệnh.
- Các yếu tố hóa – lý ( phóng xạ, quang tuyến ), một số thuốc nhuận tràng dùng kéo dài, các thuốc bột kiềm gây trung hoà dịch vị quá mức sẽ dẫn tới phản ứng đột biến tăng tiết a xít HCL làm tổn thýõng niêm mạc dạ dày.
- Suy dinh dưỡng: thiếu Fe, thiếu B12, thiếu a xít folic, vitamin C, vitamin PP, thiếu protein.
- Rối loạn nội tiết : trong suy yếu tuyến yên, bệnh Hashimoto, thiểu năng cận giáp, bệnhAddison, tiểu đường…
- Dị ứng: Một số bệnh ngoài da ( mày đay, eczema, licben…) hoặc do ăn uống
- Yếu tố miễn dịch: mới đây phát hiện thấy có các kháng thể kháng tế bào thành, kháng yếu tố nội sinh (chỉ thấy trong bệnh Biermer ), song cõ chế bệnh lý chưa rõ.
- Các rối loạn tâm lý rối loạn thần kinh thực vật, có thể gây nên viêm dạ dày và rối loạn tiêu hoá.
- Yếu tố di truyền: thấy rõ hơn cả trong bệnh Biermer (Hấp thu B12 kém )
3. Triệu chứng
- Cảm giác nặng bụng, chướng bụng, ợ hơi, nhức đầu, mặt đỏ cảm giác đắng miệng vào buổi sáng, buồn nôn, nôn, chán ăn, táo lỏng thất thường.
- Nóng rát vùng thượng vị : xuất hiện sau hoặc trong khi ăn, đặc biệt rõ sau ăn uống một số thứ như : bia, rýợu, vang trắng, gia vị cay, chua hoặc ngọt. Sau ăn mỡ xuất hiện nóng rát có thể là do trào ngược dịch mật vào dạ dày. Có một số trường hợp nóng rát xuất hiện muộn sau bữa ăn.
- Đau vùng thượng vị : Không đau dữ dội, thường chỉ là cảm giác khó chịu, âm ỉ thường xuyên tăng lên sau ăn.
- Toàn trạng bệnh nhân có thể gầy đi một chút ít, da khô tróc vẩy, có vết ấn của răng trên rìa lưỡi, lở loét, chảy máu lợi, Lưỡi rêu trắng.
4. Nguyên tắc điều trị
- Điều trị các nguyên nhân nếu có,
- Bảo vệ niêm mạc dạ dày, kích thích bài tiết nhầy
- Duy trì tái sinh niêm mạc, Cải thiện tuần hoàn niêm mạc
- Điều trị chống vi khuẩn H. pylori.
- Chống co thắt,
- Chống stress
- Ăn chậm, nhai kỹ, ăn những loại thức ăn dễ tiêu, nấu chín kỹ, khoảng cách giữa các bữa ăn hợp lý, tránh loại thức ăn nhiều chất xơ, quá nóng, qua lạnh, cứng rắn. Kiêng các chất cay, chua, mỡ rán, rượu, cà phê, thuốc lá.
5. Tiến triển biến chứng
Viêm dạ dày mạn tiến triển từ từ, hình thái niêm mạc thay đổi dần dần từ viêm phì đại đến viêm teo (thể teo đơn thuần, thể teo có loạn sản) có thể gây ra một số biến chứng như: Ung thư dạ dày, Xuất huyết tiêu hoá, Viêm quanh dạ dày, tá tràng, Viêm túi mật mạn, viêm tụy mạn.
Theo Bác Sĩ Dạ Dày
Thuốc đông y chữa bệnh dạ dày
Đau dạ dày Đông y gọi là vị quản thống, là hiện tượng đau ở vùng thượng vị, vùng dưới tâm. Có thể đau nhiều hay đau ít, đau dữ dội hoặc âm ỉ. Kèm theo đau là hiện tượng đầy trướng, ậm ạch, miệng đắng, ợ hơi, phân lỏng hoặc táo, chân tay lạnh, ăn ít, tiêu hóa trì trệ… Nguyên nhân do bực dọc, giận dữ nhiều quá hại đến can khí. Hoặc do tỳ vị hư hàn, do ăn uống thiếu vệ sinh, thiếu khoa học... Sau đây là một số bài thuốc Nam điều trị chứng này theo từng thể bệnh.
Đau dạ dày do can khí uất kết: Biểu hiện đau vùng thượng vị, đau lan tới hai bên hạ sườn, đầy tức khó chịu, tinh thần dễ bực dọc, cáu gắt, miệng đắng, tiểu đỏ, da vàng ợ hơi, nôn chua, rêu lưỡi vàng, phân khi lỏng khi táo không ổn định. Phép trị: sơ can lý khí, điều hòa tỳ vị. Dùng một trong các bài:
Củ riềng là vị thuốc chữa đau dạ dày do tỳ vị hư hàn.
Bài 1: đan bì 10g, chi tử 12g, sài hồ 16g, bạch thược 12g, hạ liên châu 12g, cà gai leo 12g, bạch truật 12g, trần bì 10g, cam thảo 10g, đinh lăng 16g, đương quy 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: hòa can thư can dưỡng tỳ ích vị.
Bài 2: bạch truật 12g, hoài sơn 16g, liên nhục 16g, thần khúc 10g, rau má 16g, cỏ mần trầu 18g, đan sâm 12g, hạ liên châu 10g, chỉ xác 10g, trần bì 10g, sài hồ 16g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: bổ thổ thư can, thông đạt can khí, từ đó sẽ có tác dụng giảm đau, cải thiện tiêu hóa.
Đau dạ dày do tỳ vị hư hàn: biểu hiện đau vùng thượng vị liên miên, môi nhợt da xanh, bụng đầy ậm ạch, rối loạn tiêu hóa, phân lỏng nát, chân tay lạnh, cơ bắp mềm yếu, ăn ít, người mệt mỏi. Phép trị: kiện tỳ dưỡng vị, ôn trung chỉ thống. Dùng một trong các bài:
Bài 1: bán hạ 10g, hậu phác 10g, bạch truật 16g, đại táo 10g, đinh lăng 16g, ngũ gia bì 16g, lá đắng 16g, nhục quế 6g, củ riềng 12g, trần bì 10g, cam thảo 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: ôn trung chỉ thống, bổ tỳ kiện vị.
Bài 2: bạch truật 16g, hoài sơn 16g, liên nhục 16g, đương quy 16g, hoàng kỳ 12g, lương khương 12g, sơn tra 10g, thần khúc 12g, cam thảo 12g, sâm bố chính 16g, sinh khương 6g, nhục quế 6g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: ôn bổ tỳ thổ, thông khí giảm đau. Phù hợp với những người hay bị sôi bụng, phân sống phân lỏng, tay chân yếu mềm, ăn ít, da xanh môi nhợt, đau âm ỉ vùng thượng vị. Uống 12 - 15 ngày là một liệu trình.
Đau dạ dày do ăn uống không hợp vệ sinh: do ăn phải thức ăn ôi thiu sống lạnh, thức ăn có độc tố, thức ăn không hợp với cơ địa. Biểu hiện đau trướng toàn ổ bụng, bụng căng đầy ậm ạch, khó thở. Đau tăng lên dần sau đó đại tiện phân lỏng, trường hợp nặng thì đi ngoài nhiều lần, đi liên tục gây ra tình trạng mất nước, mất tân dịch. Rối loạn điện giải, mạch nhanh nhỏ, huyết áp tụt, mặt hốc hác, da nhăn nheo. Trường hợp này cần xử trí khẩn cấp và đúng quy trình. Dùng một trong các bài:
Cà gai leo là vị thuốc chữa đau dạ dày do can khí uất huyết.
Bài 1: bạch truật sao hoàng thổ 16g, lá ổi 20g, cây cứt lợn (sao vàng hạ thổ) 20g, nhục quế 10g, sinh khương 8g, hoài sơn 16g, liên nhục 16g, trần bì (sao) 12g, chích thảo 12g. Sắc đặc chia uống 3 - 4 lần trong ngày. Công dụng: cầm tả, chỉ thống, tiêu thực, tiêu độc.
Bài 2: lá khổ sâm 16g, rau má (sao thơm) 20g, lương khương 12g, sinh khương 6g, thần khúc 12g, bán hạ 10g, hậu phác 10g, lá ổi 20g, nhục quế 10g, hoài sơn 16g, biển đậu 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần. Công dụng: ôn trung chỉ tả, tiêu thực hòa vị. Khi bệnh đã ổn định thì dùng tiếp bài bổ thổ kiện tỳ.
Lương y Trịnh Văn Sỹ
Nguồn : Sức Khỏe Đời Sống
Bệnh trào ngược dạ dày thực quản - Thuốc điều trị
Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản là một vấn đề lâm sàng rất thường gặp, đó là tình trạng trào ngược từng lúc hay thường xuyên các chất từ dạ dày lên thực quản, bệnh không chỉ gây khó chịu cho bệnh nhân mà cũng có nguy cơ gây ra những biến chứng nặng nề như loét, hẹp, chảy máu thực quản, thậm chí dẫn tới ung thư.
Triệu chứng của bệnh có một số biểu hiện như nóng rát, ợ chua, ợ khan, ợ hơi, đầy bụng, sôi bụng, ấm ách, ăn mau no… nguyên nhân gây bệnh chưa được xác định chính xác song có một số yếu tố hay được nhắc đến đó là sự rối loạn trương lực cơ vòng thực quản, rối loạn trương lực co bóp dạ dày, ngoài ra còn một số yếu tố khác nữa như thiếu hụt dịch vị và enzym tiêu hoá làm thay đổi môi trường pH trong dạ dày đặc biệt là sự tăng tiết HCl... bệnh được chẩn đoán dựa vào khám lâm sàng, nội soi dạ dày thực quản và chụp xạ hình.
Các mục tiêu của việc điều trị một bệnh nhân bị trào ngược dạ dày - thực quản là: làm mất triệu chứng của bệnh nhân; chữa lành tình trạng viêm thực quản nếu có; ngăn ngừa chít hẹp, xước chợt niêm mạc và loét tái phát; duy trì hiệu quả điều trị. Do đó cho đến nay có rất nhiều thuốc được đưa vào sử dụng để điều trị.
 |
| Bệnh trào ngược dạ dày thực quản |
Nhóm thuốc điều hoà vận động
- Metoclopramid: Tác dụng trung ương vào vùng lẩy cò, có tác dụng lên các lớp cơ ống tiêu hoá. Nó làm gia tăng vận động, thúc đẩy mở môn vị, dẫn đến làm vơi dạ dày từ đó làm giảm trào ngược dạ dày - thực quản. Tác dụng phụ: gây buồn ngủ và tăng trương lực ngoại tháp.
- Domperidon: Đây là thuốc kháng dopaminergic ngoại biên, nó cố định vào thụ thể D2 ngoại biên và không qua hàng rào máu não. Có tác dụng làm tăng áp lực cơ vòng đoạn dưới thực quản do đó làm tăng sự vơi dạ dày dẫn đến làm giảm trào ngược. Thuốc chống chỉ định với chảy máu dạ dày ruột, tắc ruột, nguy cơ thủng ở ống tiêu hoá.
- Sulpirid: có tác dụng làm gia tăng trương lực đoạn dưới cơ vòng thực quản, giúp giữ cho thức ăn không trào ngược lên thực quản, nó cũng có tác dụng vào hệ thần kinh trung ương như các thuốc ngủ do đó có tác dụng phụ là buồn ngủ, gây hội chứng ngoại tháp, chảy sữa, bất lực...
- Metopimazin: Đây là thuốc chống nôn kháng tiết dopamin có tác dụng chọn lọc trên khu vực lẩy cò hoá học của não thất IV. Thuốc có tác dụng làm thay đổi vận động ống tiêu hoá nhưng không làm tăng sự vơi dạ dày do đó nó không làm cản trở sự hấp thu tiêu hoá cao của các thuốc phối hợp.
- Ngoài ra trong một số trường hợp đặc biệt, tùy theo tình trạng bệnh cảnh lâm sàng mà có thể dùng một số thuốc khác như alizaprid, anzemet, zelmac.
Nhóm thuốc làm giảm tác động có hại của trào ngược
Các thuốc tạo màng ngăn dạ dày -
thực quản:
+ Alginat: acid alginic khi tiếp xúc với HCl sẽ tạo thành một lớp bọt nổi lên trên dịch vị. Trong trường hợp trào ngược nhờ lớp gel này sẽ bảo vệ cho niêm mạc thực quản khỏi bị tác động của acid dạ dày.
+ Dimeticol: là một chất bảo vệ niêm mạc tương tự như trên.
Nhóm thuốc có tác dụng bảo vệ niêm mạc: sucralfat gắn với protein tạo hàng rào bảo vệ niêm mạc dạ dày - thực quản chống lại các tác nhân từ dạ dày. Thường chỉ định sucralfat trong các trường hợp bệnh trào ngược vừa đến nặng. Tránh dùng antacid hoặc kháng histamin H2 nửa giờ trước hoặc sau khi uống sucralfat.
Ngoài ra còn sử dụng các thuốc kháng acid (maalox, phosphalugel..), thuốc kháng thụ thể H2 ( như cimetidin, ranitidin, nizatidin, famotidin) hoặc thuốc ức chế bơm proton (như omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, rabeprazol, esomeprazol) tuỳ theo tình trạng lâm sàng của bệnh nhân.
Hiện nay việc điều trị với thuốc ức chế bơm proton đạt thành công nhất, trong đó có khoảng nửa số bệnh nhân có thể duy trì sự thành công chỉ cần điều trị bằng thuốc ức chế bơm proton cách ngày hoặc dùng một loại kháng thụ thể H2. Đặc biệt, bên cạnh việc dùng thuốc thì việc duy trì chế độ ăn uống sinh hoạt hợp lý sẽ góp phần quan trọng trong việc điều trị bệnh lý trào ngược dạ dày thực quản, mỗi bữa không nên ăn quá nhiều, nên ăn làm nhiều bữa, 4 - 5 bữa mỗi ngày, mỗi bữa ăn ít một; không nên ăn chất lỏng, nên ăn đặc, khô; sau khi ăn không nên nằm nhiều, ngồi ở tư thế cúi ra phía trước... nằm ngủ ở tư thế đầu dốc cao; bỏ hẳn một số thức ăn làm giảm trương lực cơ vòng: socola, thuốc lá, cà phê, chất mỡ, nước khoáng có hơi; ăn chậm, nhai kỹ, tránh nuốt hơi vào dạ dày; không được dùng một số thuốc làm giảm trương lực cơ vòng dưới thực quản như estrogen, progesteron, anticholinergic, barbituric, ức chế calci, diazepam, theophylin. Chỉ phẫu thuật khi điều trị nội khoa không khỏi và khi có biến chứng nặng nề.
ThS. Nguyễn Vân Anh
Nguồn : Sức Khỏe Đời Sống
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)